Akar Nusa
Seorang wanita Temiar di tanah tinggi Kelantan menanam padi bukit di cerun yang telah dibersihkan dan menceritakan kepada cucu-cucunya nama lama anak sungai berhampiran. Bahasanya berkaitan dengan bahasa yang dituturkan jauh di utara, di Thailand dan Myanmar. Ada perjalanan yang panjang di sebalik hakikat itu.
Kisahnya
Senoi ialah kumpulan terbesar antara tiga kumpulan rasmi Orang Asli. Angka lama COAC meletakkan mereka kira-kira 54 peratus daripada Orang Asli. Mereka termasuk suku seperti Semai, Temiar, Mah Meri dan Che Wong, dan menurut COAC mereka tinggal terutamanya di kedua-dua lereng Banjaran Titiwangsa di Perak, Kelantan dan Pahang.
Bahasa mereka ialah bahasa Aslian, sebahagian daripada keluarga Austroasiatik. Bahasa Austroasiatik ditemui di seluruh tanah besar Asia Tenggara. COAC mengatakan bahawa bahasa Aslian mengaitkan Senoi secara sejarah dengan masyarakat di Myanmar, Thailand dan Indochina.
Apa kata DNA? Satu kajian pada 2006 tentang DNA jalur ibu dalam 260 Orang Asli mendapati bahawa Senoi nampaknya satu kumpulan campuran. Kira-kira separuh jalur ibu mereka kembali kepada nenek moyang Semang, dan kira-kira separuh lagi kepada Indochina. Para penulis mencadangkan bahawa Senoi ialah keturunan petani awal penutur bahasa Austroasiatik, yang membawa bahasa dan teknologi mereka ke selatan Semenanjung kira-kira 4,000 tahun dahulu dan bergabung dengan orang yang sudah tinggal di sini. Satu kajian pada 2015 juga mendapati bahawa Senoi kelihatan seperti campuran asal usul Negrito dan Asia Timur, dengan aliran gen daripada penutur bahasa Austroasiatik.
DNA purba dari Vietnam menyokong gambaran yang lebih besar. Kajian Lipson 2018 mendapati bahawa petani awal di Man Bac membawa campuran asal usul petani China selatan dan asal usul pemburu-pengumpul yang lebih tua, satu corak yang ciri penutur bahasa Austroasiatik, dan bahawa asal usul yang serupa muncul sejauh selatan Indonesia. Ini mencadangkan penyebaran awal bahasa Austroasiatik yang luas.
Bacalah ini dengan teliti. "Datang bersama tanah besar" tidak bermakna "datang kemudian dan oleh itu kurang memiliki". Kajian yang sama menunjukkan bahawa asal usul Senoi turut merangkumi akar Semenanjung yang dalam. Setiap komuniti di Malaysia hari ini terdiri daripada beberapa lapisan. Dan Senoi sudah tinggal di tanah mereka selama beribu-ribu tahun. Tiada apa dalam kisah ini yang memberitahu kita siapa pemilik tanah. Itu soal undang-undang dan keadilan, bukan soal DNA.
Di mana anda masih boleh melihatnya hari ini
- Di tanah tinggi Perak, Kelantan dan Pahang. Carilah program lawatan yang dikendalikan oleh komuniti.
- Dalam bahasa. Semai, Temiar dan lain-lain ialah bahasa yang hidup.
- Dalam kraftangan. Apabila komuniti menjual kraftangan mereka sendiri, belilah terus daripada mereka.
- Dalam tradisi bertani. Padi dan hasil hutan sudah lama menjadi sebahagian daripada kehidupan banyak komuniti Senoi.
Apa yang DNA boleh beritahu, dan apa yang tidak
Jalur ibu Senoi sering termasuk beberapa jalur yang tersebar luas di tanah besar Asia Tenggara. Pada sesetengah masyarakat Semenanjung, satu jalur ibu yang dipanggil R9b mungkin menunjuk ke Indochina. Jalur bapa dan anggaran rantau juga boleh menunjukkan pertalian dengan tanah besar.
DNA tidak boleh menentukan sama ada seseorang itu Senoi. Ia juga tidak boleh menentukan kaum, agama atau status bumiputera. Ia menunjukkan bahawa kisah Semenanjung ialah kisah banyak jalan yang bertemu.
